Bosna'daki acıları biz de yaÅŸadık  
21 Mart 2008, Hürriyet Kelebek

Sinem VURAL

Bosna Savaşı'nda yaşananları konu alan "Ölüm Çiçekleri" bugün Star TV'de başlıyor.


Erhan Emre, İlyas Salman ve Zeynep Beşerler'in başrolde olduğu, Bosna Savaşı'nda yaşananları ekrana getirecek olan "Ölüm Çiçekleri" bugün Star TV'de başlıyor. Dizide bir komutanı canlandıran Erhan Emre, "Savaş varken ben gençtim ve Almanya'ya kaçan ve aynı sınıfta okuduğum çok Boşnak arkadaşım vardı. Savaşı görmüşlerdi ve yaşadıkları her şeyi anlatıyorlardı. Acılarını birinci ağızdan duydum. O acıları onlarla yaşadım" diyor.
90'larda Bosna'daki savaÅŸ sırasında yaÅŸananların ve Sırp katliamının anlatıldığı Star TV’nin yeni dizisi "Ölüm Çiçekleri" Saraybosna bugün ilk bölümüyle ekrana geliyor. Gerçek kiÅŸiler ve olayları konu alan dizinin çekimleri Saraybosna’da tüm hızıyla devam ediyor.
Ölüme karşı direnen inadına aşık olmayı baÅŸaran bir avuç Türk’ün destansı mücadelesinin anlatıldığı dizinin yapımcılıklarını Soner Yalçın ve Cüneyt Özdemir, yönetmenliÄŸini Turgut Yasalar üstleniyor. Dizinin baÅŸrol oyuncularından Erhan Emre, Ä°lyas Salman ve Zeynep BeÅŸerler Kelebek'e konuÅŸtu.
ERHAN EMRE (CEMÄ°L KARAKTERÄ°)
Acılarını ben de yaşadım
Son yıllarda Almanya’da tanınan bir Türk oyuncusunuz. Sinema filmlerinin ardından bir Türk dizisinde yer almanız nasıl oldu?
- Almanya’da bir film bitirdim, 7 ay onunla uÄŸraÅŸtım ve o arada baba oldum. Harika Uygur ile 5-6 yıldır tanışıyoruz. Ona sık sık senaryo gönderdim ama uygun olmadı. Bana da birkaç senaryo geldi ama onlar da olmadı. Bu kez "Ölüm Çiçekleri" Saraybosna'nın senaryosunu okudum ve çok hoÅŸuma gitti. Prodüktörlerini de beÄŸeniyordum. Almanya’da yaşıyordum ve açıkçası Türkiye ile pek fazla ilgim yoktu. Hep tatile geliyordum. Baba olmamın da bunda etkisi oldu. Ä°nsan baba olduÄŸu zaman nereden geldiÄŸini daha iyi hatırlıyor ve çocuÄŸuna da özlerini aktarmak istiyor. Bu deÄŸerleri de oÄŸluma vermek istiyordum. Türkiye ile bir baÄŸlantı aradım ve bu projenin bu açıdan doÄŸru olduÄŸunu düşündüm. Hem Türkçeyi hem de Türkleri öğrenmek istedim. Maalesef bunu Türkiye yerine Bosna’da öğreniyorum ama bundan dolayı çok mutluyum. Burada bir Türkiye havası da var çünkü 60 kiÅŸi buradayız. Her ÅŸey bana uygun geldi.
- Bu dizi sizin için Türk seyircisiyle buluşmak için bir araç da olacak...
Türk seyircisinin beğenilerini henüz tanımıyorum, onlar da beni çok iyi tanımıyor. Bu vesileyle tanışmış olacağız.

- Cemil nasıl bir karakter?
Babasının yolundan gidiyor. Babası Kıbrıs'ta savaÅŸta vefat ediyor. Cemil görevden dönerken komutanı onu evlatlık olarak alıyor ve ona yeni bir görev vererek kanadı ona bırakıyor. Saraybosna’da bulunmak lazım diyor. O da görevi kabul ediyor. Çok sivri bir insan. Her ÅŸekle giriyor. Bir yere gittiÄŸi zaman karşısındaki insanlar gibi davranıyor, onların giysilerinden buluyor. Onlarla konuÅŸmaya çalışıyor. Her ortamda gülümseyen, eÄŸlenen bir insan. Benim oynadığım karakter gerçek bir insan. Kendisiyle tanıştım, bilgi de aldım ama kimliÄŸini deÅŸifre edemem.
- Peki "o" kişi olurken zorlanıyor musunuz?
Henüz zorluk yaşamadım. Burada rolüm için keskin nişan eğitimi alıyorum. Askeri eğitim görüyorum. Kendim askerliği tam olarak yapamadım. Yurtdışında yaşayan vatandaşlar paralı olarak bir ay askerlik yapıyor. Ben burada 4 ay askerlik eğitimi aldım ve bu diziden sonra tam bir askerlik eğitimi almış olacağım kesin.
- Bosna’da yaÅŸanan katliamı bir nevi orada tekrar yaşıyorsunuz. Sizin o dönemden kalan anılarınız var mı? Almanya’ya göçmen olarak kaçan BoÅŸnak arkadaÅŸlarınız var mıydı?
Åžu anda yaÅŸananları bire bir hissediyorum. SavaÅŸ varken ben gençtim ve Almanya’ya kaçan ve aynı sınıfta okuduÄŸum çok BoÅŸnak arkadaşım vardı. Savaşı görmüşlerdi ve yaÅŸadıkları her ÅŸeyi anlatıyorlardı. Ne yaÅŸadılar ne kaybettiler anlatıyorlardı. Acılarını birinci ağızdan duydum. O acıları onlarla yaÅŸadım. Burada yaptığım iÅŸi severek yapıyorum. Burada baÅŸka bir hayat yaÅŸanıyor. Buradaki insanlar bu savaşı unutmak istiyorlar. Daha doÄŸrusu baÅŸka ülkeler de bu millete yaÅŸanılan savaşı unutturmaya çalışıyorlar. Böyle bir savaÅŸ hiçbir zaman unutulmaz, unutturmamak da lazım. Bunun için de biz ve yaptığımız iÅŸ devreye giriyor. Burada yaÅŸayan kiÅŸilerle de konuÅŸtuk, arkadaÅŸlık kurduk. Buraya gelip bu diziyi çektiÄŸimiz ve onların hikayelerini ve acılarını dile getirdiÄŸimiz için teÅŸekkür ediyorlar.
Ä°LYAS SALMAN (EYÃœP SABRÄ° KARAKTERÄ°)
Teklifi seve seve kabul ettim
Uzun zamandır dizilerde yer almamıştınız kaç sene oldu tam olarak?
- 1991’te Teleon’da "Ä°stanbul’da bir Malatyalı" isimli bir dizide oynadım 50 bölüm. Yunus Bülbül ile 12-13 bölümlük bir dizi yaptım ama çok sevdiÄŸim bir dizi olmadı. Bu üçüncü dizim ama aradan on küsür yıl geçmiÅŸ.
- Bunca zamandan sonra nasıl oldu da Ölüm Çiçekleri Saraybosna'ya 'evet' dediniz?
Barış yanlısı bir adamım. Silahtan nefret eden bir insanım. Bosna Hersek’te 1991-92 yılında Milosevic faÅŸistinin etrafında toplanan Çetnik’ler buradaki Türk-Müslüman halka kıyım yaptı. 300 binden fazla insan öldü ve bu dizide onlar için bir ağıt yakılıyor. Bu diziyi seve seve kabul ettim.
- Nasıl bir karakteri canlandırıyorsunuz?
Burada Milosevic ve yandaÅŸlarına karşı mücadele veren devrimci bir grubun içerisinde yer alıyorum. Ä°ÅŸ olarak çöpçülük yapıyorum ama gizliden gizliye mücadelenin içerisindeyim. OrtayaÅŸlı bir temizlik işçisiyim. Ä°yi oynadığımı zannediyorum ama nihai kararı verecek olan Türk halkıdır. Biz burada bu savaÅŸa ve kıyıma ağıt yakıyoruz, umarım Türk halkı bu ağıta kulak verir. Öyle sanıyorum ki Türkler kadar, Avrupa’dakiler de bu ağıta kulak tıkamayacaklar.
- Sis ve Gece’de de yine bir davanız vardı...
Oradaki karakter namus uğruna babasını ve eşini öldürmüş ve cezaevine düşmüş bir adamdı. O filmle "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" dalında 4 ödül aldım ve adaylıklarımda devam ediyor. Eskiden ödüllere pek değer vermezdim. Gençlik kafasıyla o rüzgarlar farklı esiyordu bizde. Yaşlandıkça anlıyorum ki geride bırakacağım tek şey bu dünyada bıraktıklarımdır. Yaptıklarımın belgesi de bu dünyada aldığım ödüller olacak.
- Belki de uzun süren sessizliğinizi kırma nedeniniz biraz da bu oldu...
Sanatçının emeklisi olmaz. Sanatçı ya sahnede ya da kamera önünde ölür. Bunu düşündüm ve işimi yapmaya devam ediyorum.
- Sette ortamınız nasıl? Bosna’daki ortamınız nasıl?
Çok güzel bir ortamda çalışıyoruz. Şu anda İstanbul nasıl bilmiyorum ama burada karda kışta çalışıyoruz. Genel çalışma alanlarımız da dışarıda olduğumuz için resmen donarak geziyoruz. Zatürre olmadığımıza bin şükür ediyoruz. Soğuk dışında hiçbir zorluğumuz yok. Arkadaşlık çok iyi, dostluk çok iyi. Buradaki insanlar da Milosevic döneminden kalan travmayı atlatmışa benzemiyor. Hala o yarayı saramamışlar. Dünyaya gülerek bakamıyorlar. Ailesinden kayıp vermemiş tek bir aileye bile rastlamadık. Dizi zaten o dönemde yaşanmış belgelere dayanarak yazılıyor. Karakterlerin tümü gerçekten yaşamış insanlar. Ama bu durum tabii ki yoruma açık. Her oyuncunun kendi tarzına ve yorumlayış tarzına uygun olarak karakterler çıkıyor. Benim karakterimin karısı, çocuğu hiçbir akrabası yok. Bir hayatı var ve bu hayatı kimseyle paylaşmak istemiyor. Bunu elimden geldiği kadar adam gibi oynamaya çalışıyorum bu işin eğitimini almış bir insan olarak.
ZEYNEP BEÅžERLER (YELENA KARAKTERÄ°)
Rolüm için bütün zorlukları göze aldım
Dizide yer almayı nasıl kabul ettiniz?
- Projeyi ve karakter analizini ilk okuduÄŸumda çok sevdim ve projede olmayı çok istedim. Zor bir proje ama bütün zorluklarını göze alarak bu rolü oynamak istedim. Kendimi üç gün sonra Bosna’da buldum. Böyle bir projede olmak için gözüm arkada kalmadan geldim.
Yelena nasıl bir karakter?
- Çentik lideri Ä°van’ın kızı, annesini Türkler’in öldürdüğünü zannettiÄŸi için Türkler’den nefret eden, çok sert ama içinde bir o kadar da duygusal taraf ve merhameti bulunduran bir kız. Dışarıdan bunu göstermiyor ve merhametli olduÄŸu  
durumlar çok sınırlı. Çok iyi silah kullanıyor, erkek gibi yetiştirilmiş bir kız.
Hobi olarak poligonda silah kullanıyordunuz ama siz de bir eğitim aldınız mı?
- Bir eÄŸitim almadım. Poligonda hobi olarak daha önce silah kullandığımı söylemiÅŸtim ve bundan dolayı tepki de topladım. Silaha karşıyım ve silahsızlanmadan yanayım ama bu da benim hobim. Spor amaçlı sadece poligonda yapıldığı sürece güzel. Ä°lk kez kötü bir rolde görüyoruz sizi. Karakteriniz Türkler’den nefret ediyor.
Bu durum gözünüzü korkutmadı mı?
- İzleyiciler genellikle karakterleri sizlerle örtüştürüyor ve sizi gördüğü karakter zannediyorlar ama alacağım tepkilerden korkmuyorum. Yelena kötü olarak başlayıp iyi bir karakter olacak. Bir yerde iyi olacak ama nerede ne şekilde döneceği tamamen sürpriz. Karakterin kötülüğü neye hizmet edeceğine de bağlı. O kadar karanlık bir geçmiş anlatıyor ki bu hikayede kötüyü bile oynamak bir sorumluluk ve elimden geldiğince bu sorumluluğu yerine getirmeye çalışacağım.
- Neden dizinin adı Ölüm Çiçekleri?
Bosna’daki büyük katliamdan sonra halk kelebekleri takip etmiÅŸ. Bu kelebeklerin gittiÄŸi çiçekler toplu mezarların üzerlerinde açan "Ölüm Çiçekleri" adı verilen bir çiçek. Bosnalılar kelebekleri takip ederek 300’e yakın toplu mezarı bulmuÅŸlar.
- Sizin karakteriniz de birebir gerçek yaşamdan alınmış bir karakter mi?
Evet ama Yelena birçok farklı karakterin toplamı. Dizide bazı karakterler birebir gerçek ama bazı karakterler farklı karakterlerden toplanılan özelliklerle yaratılmış.
- Yapımcılarınız, oyuncularınızla dev bir kadro... Bosna’da bu diziyi çekmek nasıl bir duygu?
Diziyi Türkiye’de çekiyor olsaydık belki bu halde olmazdık. Burada yerdeki bomba izlerinden tutun, binalardaki mermi izlerine kadar birçok ÅŸey duruyor. Türkiye'de çekim yapmıyor olsaydık aynı duyguyu yaÅŸatamazdık. Bu savaşı yaÅŸayanlarla tanıştık. Ekibimizde çalışan BoÅŸnak’ların bile o kadar ilginç ve de korkunç hatıraları var ki o anı tekrar yaÅŸadıklarını görmek gerçekten inanılmaz. BilmediÄŸimiz bir ülkede iÅŸ yapıyor olmanın bir zorluÄŸu var elbette ama asla ÅŸikayetçi deÄŸiliz. En doÄŸrusu ancak böyle ortaya çıkacaktı. Ä°yi bir iÅŸ yapmak ve birilerine bir ÅŸeyleri anlatabilmek adına burada olmaktan mutluyuz. Bu hepimizin üstlendiÄŸi bir sorumluluk. Baskıyı hafif de olsa hissediyoruz. Ä°nÅŸallah alnımızın akıyla bu iÅŸi en iyi ÅŸekilde yapıp bir çok insana ulaÅŸabileceÄŸiz.
- Bosna’ya gittiÄŸinizde insanların verdiÄŸi tepkiler nasıldı?
Çok olumluydu. Burada böyle bir çekim yaptığımızdan dolayı bize teşekkür ettiler ve yardım etmek için ellerinden geleni yapıyorlar.
- Siz yaşanan savaş hakkında ne düşünüyorsunuz?
YaÅŸanan karanlık bir dönem var ve biz bu döneme bir mum yakabilmeye çalışıyoruz. Bosna’da yaÅŸananların bir katliam olduÄŸu sadece birkaç yıl önce resmi kayıtlara geçti. Avrupa olanları geç kabul etti. Biz burada (Bosna’da) yaÅŸananların bir katliam olduÄŸunu çok daha önceden biliyorduk. Dünya bu katliamı sadece seyretti. Bu hakikaten çok korkunç. Burada oldukça daha da korkunç sonuçları olduÄŸunu görüyorsunuz. Umarız yaptığımız iÅŸle bilmeyenlere bir ÅŸeyler öğretmeyi, hatırlamayanlara hatırlatmayı, görmek istemeyenlere de göstermeyi baÅŸarırız.
- Çalışma ortamınız oldukça zorlu. Çekimler nasıl gidiyor?
Gerçekten çok üşüyoruz. Hava bir açık, bir kapalı, bir güneÅŸli, bir yaÄŸmurlu. Buraya gelmiÅŸ olan ekip birbirimize çok çabuk kaynaÅŸtık ve güzel bir ortam kuruldu. YaÅŸanan problemleri büyütmüyoruz. Uzun süre Bosna’da kalacağız ama bu durumdan da ÅŸikayeti olduÄŸumu söyleyemem. Aralarda Ä°stanbul’a gideceÄŸiz tabii ki ama mümkün olduÄŸunca burada kalmayı ve atmosfer içerisinden çıkmamayı tercih ediyoruz.
- Erhan Emre’yi nasıl buldunuz?
Erhan gerçekten Almanya’da baÅŸarılı bir oyuncu. Burada bize çok güzel uyum saÄŸladı. Birlikte çok gülüyor ve eÄŸleniyoruz.