Gönül Adamı komşunun gönlünü fethetti 24 Mayıs 2008 Hürriyet


Ali DAÄžLAR



O Anthropos tis Kardias, Yunanca "Kalp Adamı" demek. Leman dergisi Limon olalı beri Ä°stanbul ÅŸehri üzerine titremeleri 20 yıldır süren Gönül Adamı’nın Yunanca ismi bu.

Türk mizah okurunun yakından tanıdığı karakter Gönül Adamı, albüm olarak Yunanistan’da basıldı. Olayın Türk mizahı açısından önemini Yunanca baskının arka kapağından okumak mümkün: "Ãœlkemizde çıkan ilk Türk komik albümü. Bir Ä°stanbul yolculuÄŸunda DoÄŸu-Batı karşıtlığı." Ãœnü, çizerinin önüne geçen bir karakter Yekta Bey ya da nam-ı diÄŸer Gönül Adamı. Yaratıcısı Güneri İçoÄŸlu bu durumdan çok hoÅŸnut: "Karagöz’ü herkes tanır, peki oynatanı bilen var mı?" Çizerinin deyimiyle çok

ince bir karakter o; duyarlı bir Ä°stanbul beyefendisi. Martılarla konuÅŸuyor, BoÄŸaz’ı seviyor, bir de ney çalmayı. Kendisi de neyzen olan çizeri, yarattığı karakterle özdeÅŸleÅŸtiren çok okuru olmuÅŸ. "En ufak bir hareketimi görseler, ’Vaaay hocam, hani sen gönül adamıydın?’ serzeniÅŸiyle karşılaşıyorum. Hareketlerime azami dikkat etmek zorundayım" diyor. "Efendilikten baÅŸka bir ÅŸey deÄŸildir gönül adamlığı. Gelen otostopçuyu gideceÄŸi yere ulaÅŸtırmaktır." Onunla Cihangir Parkı’nda yonttuÄŸu heykelleri, insanların bir günlük sevinci olmayı ve Yunanistan’daki müthiÅŸ ilgiyi konuÅŸtuk..

Daha Leman’ın merdivenlerinde karşılaÅŸtığımız ilk dakikalardan itibaren bir gönül adamıyla karşı karşıya olduÄŸumuzu anlıyoruz. Cihangir Parkı’na gidiyoruz. AhÅŸaptan yonttuÄŸu timsahları ve ejderhayı gösteriyor, baÅŸlıyor anlatmaya: "Burada çok aÄŸladığımı bilirim. Çocuklar heykellerimin üzerine çıkmışlar, inmiÅŸler, çıkmışlar, inmiÅŸler. Heykeller parlamış. Hepsi gülüyor çocukların. Hani insanların bir günlük sevinci olmak derler. Gönül adamı budur, bir çeÅŸmenin kitabesi düşmüşse gece gidip yerine koyar onu."

Güneri İçoÄŸlu ilk çizgi deneyimini ’çiçeÄŸi burnunda’ bir karikatürcü olarak Gırgır’da edindi. Sonra Limon ve Leman dergilerinde çalıştı. Çizerlik dışında yazıyor da. Gönül Adamı ve Dumur Detaylar köşeleriyle tanındı. Ney meraklısı. Karikatürlerinden oluÅŸan 7 kitabı yayınlandı. Yunanistan’da albüm olarak yayınlanan Gönül Adamı için, "Zor bir karakter, var mı yok mu belli deÄŸil. Bir Tanburi Cemil, Neyzen Teyfik, Niyazi Sayın... Günümüzde böyle adamlar yok" diyor.

Gönül Adamı’nın gözünden hiç eksik olmayan tek damla gözyaşını, "O aÄŸlama deÄŸil, o bir ayrılık, o bir neÅŸe, ayrılıktan doÄŸan bir gözyaşı" sözleriyle açıklıyor.

MÄ°ZAHÇI BAKIÅžI VAR CLARK’TAN ÖTE

Leman dergisinin Türkiye dışında daha çok bilindiÄŸini, ilgi gördüğünü söylüyor Güneri İçoÄŸlu. Ä°talya’da 2 yıldır festival festival geziyorlar, sergiler açıyorlar. Zaten Yunan mizah okurlarının Gönül Adamı’nı keÅŸfi de bu sergilerle olmuÅŸ: "Atina’ya gitti sergimiz. Ä°stanbul’u, nostaljiyi görüp aldılar. Yakın buldular. Mizahçılar bir araya gelince kardeÅŸlikten öte bir durum olur. Hiç konuÅŸmasanız bile, şöyle bir bakarsınız birbirinize. Mizahçı bakışı diye bir bakış vardır dünyada. Clark Gable bakışından da öte. Dünyanın bir ucuna festivale gidersiniz, mahallenizdesiniz demektir. Adamların bizi nasıl karşıladığını anlatamam. Gönül adamına ilgi müthiÅŸti, günlerce çizip konuÅŸup tartıştık. Yüzlerce Gönül Adamı çizdim orada..."

GÖNÜL ADAMI NASIL BİR TİP?

Kanlıca’da tıraÅŸ olur, Kuledibi’nde kahvesini içer, sandalı Çengelköy’de baÄŸlıdır. Onunla nasibini arar (balık tutar), o nasiple martıları doyurur. Ebegümeciyle bile doyar. Muazzam musiki üstadıdır ama bir tek Jan Piyer ve 4 mahalle esnafı bilir. Gönül Adamı ilk bakışta politik görünmeyebilir ama derinden bir politika mevcuttur. Che Guevara bir politika yaptı fakat 50 sene sonra bir viskinin üstünde ya da bir tişörtün üzerinde olacağını bilseydi ne ÅŸekilde yapardı politikasını? Yeri geldiÄŸinde Castro’nun purosu da politiktir. Bir ÅŸeylerin, kültürün kaybını önlemek de bir politikadır.

AYSUN KAYACI BÄ°LE ’GÖNÃœL ADAMIYIM’ DEMÄ°Åž

Entel metaforu deÄŸil bu. Niye sorarız gönül adamı var mı yok mu diye? Olsaydı gönül adamı zaten (vahÅŸice öldürülen Ä°talyan sanatçı) Pippa Bacca olmazdı. Karakterle özdeÅŸleÅŸirsiniz, bazen çatışırsınız, bazen önünüze geçer. O seni geçmiÅŸse, gerçekliÄŸini kanıtlamıştır. Popüler olmamasına raÄŸmen, 20 küsur senedir var. Bunun için hayatlarını deÄŸiÅŸtiriyorlar. Bir okurum doktora yapmış. Bir baÅŸkası 20 senedir ben bununla büyüdüm deyip musikiye baÅŸlamış. Google’a bir girseniz görürsünüz. Kimler gönül adamı demiyor ki kendisine? Aysun Kayacı bile ’ben gönül adamıyım’ demiÅŸ.

MARTI TESTÄ°

Güneri İçoÄŸlu yurtdışına giderken yanımda lavaÅŸ ekmeÄŸi götürüyor. Test amaçlı. Nasıl bir test, anlatıyor: "Götürürsün ekmeÄŸi, atarsın martılara. Martı eÄŸer yemiyorsa orası AB ülkesidir. Bu testi her yerde yaptım ben. Oralarda martılar ekmek yemez, simit yemez. KomÅŸu Yunanistan’da bile yemez. Ama Çanakkale’den itibaren memlekete gelmiÅŸsindir. Bulgur pilavı, simit, sen ne yersen buranın martısı da onu yer. Bizim güzelliÄŸimizin testi bu."

HEYBELİADALI BİR RUM ÇEVİRDİ

Kapsimi, alternatif kitaplar basan, mütevazı ama prestijli bir yayınevi. Gönül Adamı’nı Yunanistan’da o yayınladı. Seçmelerden oluÅŸan albümün fiyatı 12.54 Euro. Albümü Yunancaya, Zülfü Livaneli’nin kitaplarını da çeviren Frango KaraoÄŸlan çevirmiÅŸ. Gönül Adamı hayranı Heybeliadalı bir Rum.