13 Eylül 2008  

Tolga AKYILDIZ
takyildiz@hurriyet.com.tr

Balkan havası


Balkan müziÄŸiyle kiÅŸisel serüvenim yirmili yaÅŸlarımın başında Makedonya’ya gitmemle baÅŸlar. Köken olarak o topraklarla bildiÄŸim bir bağım yok. Ama kan çekiyor gibi bir hisse kapılmıştım ilk gittiÄŸimde.

Daha sonra defalarca gittim. Diğer ülkeleri de kısmen görmeme karşın deneyimim ağırlıklı olarak Makedonya üzerine. Geleneksel müzisyenlerini, rock müzisyenlerini, caz müzisyenlerini tanıma fırsatım oldu. Bavul dolusu albüm getirdim oradan gelirken.

Türkiye’de balkan müziklerinin popüler olmasına en büyük neden Goran Bregovic’in yaptığı çalışmalardır. Ağırlıklı olarak Emir Kusturica filmleri için yaptığı ÅŸarkılar Türk dinleyicisini hemen yakaladı. Bregovic, Türkiye’yi ikinci vatanı yaptı, sayısız konser verdi. Türkiye konserlerinin neredeyse tamamını izledim. Diyebilirim ki daha önce izlediÄŸim hiçbir konserde tüm izleyicilerin aynı anda göbek attığını görmemiÅŸtim.

Daha sonra Sezen Aksu ve Goran Bregovic ortak bir çalışma yaptılar. Ben kendi adıma bu ikiliden daha yaratıcı bir iÅŸ bekliyordum, Aksu’nun Bregovic ÅŸarkılarına Türkçe sözler yazmaktan öte bir çaba göstermediÄŸini görünce düş kırıklığına uÄŸradım. Ancak öte yandan bu albüm, Balkan müziÄŸinin daha geniÅŸ kitlelerle buluÅŸmasını saÄŸladı Türkiye’de.

Tabii Candan Erçetin’in o çok satan albümlerindeki Balkan uyarlamalarının katkısını da göz ardı edemeyiz.

Aslına bakarsanız hepsinden önce Oya Bora’nın "Sevmek Zamanı" adlı ÅŸarkısı var. Goran Bregovic’in "Çingeneler Zamanı" filminin soundtrack’i için yaptığı "Benzinadiko" adlı parçanın cover’ı olan ve güzel sözleri ile çıktığı yıllarda çok sevilen "Sevmek Zamanı", benim hatırladığım kadarıyla Türk pop müziÄŸi albümleri için Türkçe’leÅŸtirilmiÅŸ ilk Balkan ÅŸarkısı.

Aradan geçen zaman içinde Balkan müziklerinin cazla, funk’la, blues’la, türkülerle etkileÅŸim içinde olan ve daha çok dünya müziÄŸi kategorisinde ürün veren örneklerini dinleme fırsatı bulduk. Bunların dışında Türkiye’de bir isim çok meÅŸhur oldu; o da Shantel. Shantel, Hırvat asıllı Almanya vatandaşı bir DJ ve prodüktör aslında. Yaptığı albümler Türkiye’de o kadar tuttu ki, son dönemde neredeyse memleketten gitmez oldu. VerdiÄŸi konserler hıncahınç doldu. DJ’liÄŸine, prodüktörlüğüne dil uzatmıyorum tamam ama konser performansı açısından çok baÅŸarılı olmadığını belirtmek isterim. Sahnede zıplayıp duruyor. Allah’tan Bucovina Club Orkestar var yanında, yoksa hali fenaÖ Son dönemde "Disco Partizani" ve " Disco Boy" ile iyice ünlenen Shantel’i izlemeye devam ediyoruz.

Bu yaz gerçekleÅŸen Efes Pilsen One Love’ın da bir günü Balkan gypsy punk günü olarak gerçekleÅŸti, belki biliyorsunuz. Türkiye’den ve dünyadan Balkan kökenli müzik yapan gruplar izledik. Seyircinin ilgisi çok iyiydi. Ä°ÅŸte o gün seyrettiÄŸim gruplardan biri olan Kolektifistanbul’un "Krivoto" adlı son albümüne dikkatinizi çekmek isterim. Ä°lk albüm "Balkanatolia"yı da çok beÄŸenmiÅŸtim ama "Krivoto"yu ÅŸiddetle tavsiye ediyorum. Grubun müzik yönetmeni Richard Laniepce önderliÄŸinde Türk müzisyenlerden oluÅŸan grup bu iÅŸin çok iyi bir örneÄŸini veriyor. Kavalı, gaydası, zurnası, baÄŸlaması, klarneti, saksofonu, tubası ve vurmalıları ile bugün 2010 Durakları konsepti çerçevesinde Kağıthane Sadabat Parki’nda izleyebilirsiniz. Gitmeden önce dinlemek isterim derseniz de: www.myspace.com/kolektifistanbul