RODOP HÃœKÃœMETLERÄ°
TRT Sitesi A-705 Oran-Ankara
Telefon :  +90 (312) 491 28 67 metin.edirneli@trt.net.tr

Balkanlarda 19. yüzyılla birlikte, emperyalizmin desteÄŸi ve kötü yönetim sonucu çıkan isyanların Balkan Türkleri açısından iki önemli sonucu olur. Milyonlarcası yerini yurdunu bırakıp daha güvenli olarak gördüğü Anadolu coÄŸrafyasına göç eder. Bir o kadarı da tam tersi bir yol seçer. DoÄŸduÄŸu, yaÅŸadığı toprakları savunmak için direniÅŸe geçer, savaşır. Ä°lk direniÅŸ ve var olma savaşı 93 Harbi olarak bilinen 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı esnasında yaÅŸanır. Rodoplarda yaÅŸayan Türkler, Rus kuvvetlerine ve Bulgar komitacılarına karşı silahlı direniÅŸe geçer. Günümüzde Kırcaali Stanimaka (Asenovgrad) karayolundan iki kilometre içerde bulunan Karatarla (Çerna Niva) köyünde, Rodop Hükümeti Muvakkatesi yani Rodop Geçici Hükümeti’ni ilan ederler. Fakat 8 yıl süren direniÅŸ ve mücadele, bazı nedenlerle 1885 yılında son bulur. Fakat son bulan sadece hükümettir. Umutlarsa hep vardır. Umutlar bu kez 1913 yılının 31 AÄŸustos’unda Gümülcine’de yeÅŸerir. Sınırları doÄŸuda Meriç, batıda Struma-Karasu, güneyde Ege denizi, kuzeyde ise Kırcaali ve Ropçoz’ı içine alacak ÅŸekilde Filibe ovasına kadar uzanan ve birçok ülkenin tanıdığı Batı Trakya Bağımsız Hükümeti kurulur. Nüfusunun ezici çoÄŸunluÄŸunu Türklerin oluÅŸturduÄŸu 23.591 kilometrekare büyüklüğündeki bu devletin varlığı bazı nedenlerden ancak 56 gün sürer ve 25 Eylül 1913’te son bulur. Fakat son bulan yine sadece hükümettir, mücadeleyse devam etmektedir.
19 AÄŸustos 1913’ten itibaren ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün de içinde yer aldığı bu hükümetler, bazı ünlü tarihçilere göre,  Türk KurtuluÅŸ Savaşı için bir prova ve laboratuar görevi görmüş olan önemli siyasi hareketlerdir.

Mücadele Birinci Dünya Savaşı’yla birlikte farklı bir boyut kazanır. Amaç artık sadece bölgede yaÅŸayan Türklerin varlığını korumak deÄŸil aynı zamanda Anadolu üzerinde oynanan oyunları da bozmaktır. Mücadelenin adı 1915’te Radalios 1920’de ise Hemetli Geçici Hükümeti’dir.

TRT Ankara Televizyonu EÄŸitim ve Kültür Programları Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Rodop Hükümetleri” adlı 3 bölümlük belgesel yapımda Rodoplarda yaÅŸayan Türklerin mücadeleleri ve var olma savaÅŸları anlatılmaktadır. Ankara Devlet Tiyatrosu sanatçısı Mithat ERDEMLÄ°’nin anlatıcılığını yaptığı belgeselin ilk bölümü 22 Ekim 2008 ÇarÅŸamba günü saat 07.25 / 15.25 / 23.25, ikinci bölümü 23 Ekim 2008 PerÅŸembe günü saat 07.25/ 15.25/23.25, üçüncü bölümü 24 Ekim 2008 Cuma günü saat 07.25/ 15.25/23.25, TRT- Ä°NT ekranında…