Cumhuriyet 21.12.2008
Fransa’dan yola çıkan Laniepce’nin kurduÄŸu Kolektifistanbul, müzikte doÄŸal olmayı önemsiyor

Sınır tanımayan bir yolculuk

• Kolektifistanbul, Laniepce ve DoÄŸan ile davulda Ediz HafızoÄŸlu, akerdeonda Tamer KaraoÄŸlu, klarnette Talat KaraoÄŸlu ve tubada Ertan Åžahin’den oluÅŸuyor. Daha önce “Kolektif” topluluÄŸunun “Balkananatolia” albümü nedeniyle tanıştığımız Aslı DoÄŸan ve Richard Laniepce bu kez karşımıza evli bir çift olarak çıktılar.


• Müzikal buluÅŸmaları deneyen grubun ‘Krivoto’ albümünde Bulgaristan ve Makedonya’da yaÅŸayan Türkler arasında yaygın olan müzikler ağırlıkta. Kolektifistanbul grubunda Ediz HafızoÄŸlu, Talat ve Tamer KaraoÄŸlu kardeÅŸlerin Bulgar göçmeni ailelerden gelmeleri de bu yöne kaymalarında etkin olmuÅŸ...

HATÄ°CE TUNCER

Kolektifistanbul, bir Balkan yolculuÄŸunun Ä°stanbul durağında ortaya çıkan ve müzikal buluÅŸmaları deneyen yeni bir grup. Hikâyesi Fransa’nın Breton bölgesinden Richard Laniepce’nin Balkan müziklerinin peÅŸindeki yolculuÄŸuna kadar uzanan Kolektifistanbul, yaz aylarında çıkardığı “Krivoto” albümünden sonra Avrupa ülkelerindeki çeÅŸitli festivallerde konserler verdi ve yeniden Ä°stanbul’a döndü. BeyoÄŸlu’ndaki Ghetto’da 25 Aralık akÅŸamı yeniden Ä°stanbullu dinleyicilerle buluÅŸmaya hazırlanan Krivoto’nun mimarı Richard Laniepce ve Aslı DoÄŸan ile Kolektifistanbul’un müziÄŸini ve Bulgarcada yamuk anlamına gelen Krivoto adını taşıyan albümdeki ezgi ve ÅŸarkıların hikâyelerinden söz ettik.


GELENEKSEL MÃœZÄ°KLER

Fransa’da çocukluk dönemindeki müzik eÄŸitiminin ardından geleneksel Breton müzikleriyle ilgilenen ve gayda öğrenen Richard Laniepce, baÅŸka ülkelerin geleneksel müzikleriyle de ilgilenmeye baÅŸlar ve Balkan ülkelerine giderek oradaki müzikleri araÅŸtırır. Richard Laniepce, artık 2001 yılında 6 ay için geldiÄŸi Türkiye’de yaşıyor ve müzik yapıyor. Richard’a Trakya gezisinde yardımcı olan ve o dönemde Galatasaray Ãœniversitesi Ä°letiÅŸim Fakültesi’nde öğrenci olan Aslı DoÄŸan da kendisini albümlerde ÅŸarkı söylerken bulur. Daha önce “Kolektif” topluluÄŸunun “Balkananatolia” albümü nedeniyle tanıştığımız Aslı DoÄŸan ve Laniepce bu kez karşımıza evli bir çift olarak çıktılar:

“Balkananatolia, Richard’ın yolculuÄŸunun kiÅŸisel bir hatıra defteri gibiydi ve bir stüdyo albümüydü. BeÅŸ yıl boyunca bir ÅŸeyler paylaÅŸtığı müzisyenler ayrı ayrı gelip çaldılar ve kolektif bir çalışma ortaya koydular. Kolektifistanbul ise artık bir grup. Balkananatolia projesinde de bulunan müzisyenler arasından oluÅŸtu. Birlikte çaldıkça hem insani hem müzikal anlamda bir ÅŸeyler paylaÅŸan 6 kiÅŸilik kadro kendiliÄŸinden doÄŸdu.”


TÃœRK EZGÄ°LERÄ°...

Kolektifistanbul Laniepce ve DoÄŸan ile davulda Ediz HafızoÄŸlu, akerdeonda Tamer KaraoÄŸlu, klarnette Talat KaraoÄŸlu ve tubada Ertan Åžahin’den oluÅŸuyor. Balkananatolia albümü, tüm Balkan ülkelerinden Anadolu’ya uzanan ezgilerle daha geniÅŸ bir coÄŸrafyayı içine alırken Krivoto albümünde Bulgaristan ve Makedonya’da yaÅŸayan Türkler arasında yaygın olan müzikler ağırlıkta. Kolektifistanbul grubunda Ediz HafızoÄŸlu, Talat ve Tamer KaraoÄŸlu kardeÅŸlerin Bulgar göçmeni ailelerden gelmeleri de bu yöne kaymalarında etkin olmuÅŸ.


SÃœRMELÄ° FERÄ°DEM

Makedonya’nın Buçim köyünden yayılan “Sürmeli Feridem” adlı halk ÅŸarkısını Makedonyalı arkadaÅŸları Elena Hristova’dan öğrenmiÅŸler. Hristova Türkçe bilmese de Makedonyalı Türklerden bu ÅŸarkıyı duymuÅŸ ve anlamını bilmeden Aslı ve Richard’a aktarmış. Bu albümde de Sürmeli Feridem, Gül Ali ve “Lambada ÅžiÅŸesiz Yanmaz mı”, “Dramanın İçinde” ÅŸarkılarını okuyan DoÄŸan’ın biraz daha geliÅŸtiÄŸi hissediliyor.


HATALARINI GÄ°ZLEMÄ°YORLAR 

Aslı ve Richard, albümde ve konserlerde detone olmak, hata yapmamak gibi bir telaÅŸ içine girmiyorlarmış. Aslı DoÄŸan, albümü canlı kaydettiklerini ve hataları silmediklerini anlatıyor: “6 kiÅŸi bir odada oturduk, iki gün boyunca çaldık. Aynı odada oturup dinliyormuÅŸ gibi olsun istedik. Arada yanlış notalar basıldı, hiçbirini düzeltmedik. Günahıyla sevabıyla...”

Albüme adını veren ve yamuk anlamına gelen Krivoto da Richard’ın bir bestesi. Breton’dan baÅŸlayıp Balkanlar’a uzanan etkilenmeleri yansıtan parça, farklı ritmleri bir arada barındırdığı için Richard “Yamuk” adını vermiÅŸ.

Bulgaristan’ın Silistre kentinden bir ezgi olan “Bavna”ya Tamer KaraoÄŸlu akerdeonla özel bir giriÅŸ yapıyor. Ãœnlü Koçani Orkestrası’nın tanıttığı “Romski Çoçek” Türk, Roman ve Makedonların çok sevdiÄŸi tam bir köçek havası. Richard’ın “Süper bir parça” dediÄŸi “Nestinar” bir Bulgar ezgisiyle baÅŸlıyor.

Kolektifistanbul “Lambada ÅžiÅŸesiz Yanmaz mı” türküsünü Bulgaristan’daki Türk topluluÄŸu arasında 80’li yıllarda çok tanınan bir solist olan ancak artık yaÅŸamayan Kadriye Latifova’dan dinlemiÅŸler ama türkünün Gaziantep’ten Balkanlar’a uzanan bir hikâyesi var.


BÄ°R ELMANIN YARISI

“Bir Elmanın Yarısı” parçası, albüme uzun bir yolculuktan sonra “bonus” parça olarak girmiÅŸ ve Richard okuyarak sürpriz yapıyor. Richard “Müzik her zaman çok geziyor” diyor ve Aslı da ÅŸarkının hikâyesini anlatıyor:

“Aslında Mersinli Ä°smail diye tanınan Ä°smail Ãœredi’nin bestesi. Richard, Fransa’daki grubunda Bulgar bir akerdeoncu arkadaşından parçayı öğrenmiÅŸ. O da Gagavuz bir arkadaşından. Tamer AÄŸabey (KaraoÄŸlu) ‘Bizim oralarda çalınır’ dedi. Türk düğünlerinde çalınan bu parça Türk müziÄŸinin yasak olduÄŸu dönemlerde kamyoncuların Bulgaristan’a götürdüğü Mersinli Ä°smail’in bir kasetinden yaygınlaÅŸmış.”

Richard’ın hayran olduÄŸu Bulgar klarnetçi Fekata’nın repertuvarından aldığı “Ağır Bulgar” parçasında albümün tek misafir sanatçısı Sinan Çelik, kaval ile çok güzel bir açılış yapıyor.

İstanbul ortak noktaları

Kolektifistanbul geçen nisan ayında bir Afrika ülkesi olan Benin’deki müzik gruplarıyla kültür ataÅŸesi Michel Berthaud’un önerileriyle tanışmışlar ve kalıp gitmiÅŸler. Benin’de Afassa ve Gangbé Brass Band ile 15 gün birlikte çalışmaları çok zenginleÅŸtirici bir deneyim olmuÅŸ. Kolektifistanbul ekim ve kasım ayı boyunca Frankfurt Kitap Fuarın’da, Fransa’da Fecamp kentinde bir tiyatronun sezon açılışında, Ä°spanya’da Akdeniz Kültür Festivali’nde ve Ä°stanbul Kültür ve Sanat Vakfı’nın organizasyonuyla “Turkey Now” etkinliÄŸinde Viyana’da sahneye çıktılar. ÇeÅŸitli müzik kaynakları ve tarzlarından gelerek buluÅŸtukları Ä°stanbul ortak noktaları olan grup, 25 Aralık’taki Ghetto konserinde müzikal yolculuklarının bir özetini sunacak.