Åžehri Akropolis’ten kuÅŸbakışı seyredin, kahvenizi Kolonaki Meydanı’nda yudumlayın
Hürriyet 29 Aralık 2008

Saffet Emre TONGUÇ

Deniz tanrısı Poseidon’la sanat tanrısı Athena’nın yarıştığı, Osmanlı’nın harem olarak kullandığı Erekhtheion Tapınağı, yaz boyunca turist kalabalıklarıyla birlikte güneÅŸin altında kavrulduktan sonra, ÅŸu günlerde huzur içinde kışın serinliÄŸini yaşıyor. 2500 yıllık yapıyı taşıyan heykellere hayran kalacaksınız.

Akropolis’e gittiÄŸinizde, MÖ 5. yy’dan kalma Parthenon’u mutlaka görün. Dor nizamı ile inÅŸa edilen tapınak, Klasik Yunan’dan kalma en önemli yapı. Milli Arkeoloji Müzesi, 2500 yıl öncesinden geniÅŸ bir seramik koleksiyonuna sahip. Benaki Müzesi, Anadolu’dan götürülen muhteÅŸem eserlerle dolu. Ä°slam Sanatı Müzesi ise mücevher, cam, silah, Ä°znik çinisi ve Osmanlı ipeklerinden oluÅŸan sekiz bin parçalık koleksiyonuyla öne çıkıyor.

ATÄ°NA’NIN YILDIZLARI

ÅžEHÄ°R MERKEZÄ° VE SÄ°NTAGMA MEYDANI: Meydan adını 3 Eylül 1843 tarihli anayasadan (Syntagma) alıyor. Asker destekli sivil ayaklanma sonucu Kral Otto’dan alınan haklar bu metinle yeniden düzenlenmiÅŸ. Meydandaki Parlamento’nun önünde ve Meçhul Asker Anıtı’nda geleneksel giysileriyle Evzoni’lerin (Efsuni) nöbet deÄŸiÅŸim törenlerini izlemeye deÄŸer. 15,5 hektarlık, Ulusal Bahçe’deki Zappeion resmi ve özel davetler için kullanılıyor. Meydan otellerle çevrili. En Grande Bretagne. 165 yıllık otelde 1888’de bile elektrikle aydınlatma vardı. Lüks kafelerin, butiklerin bulunduÄŸu Kolonaki Meydanı da yakında. Kolonaki’den aÅŸağı doÄŸru uzanan Ermou trafiÄŸe kapalı. Zevkle yürünebilecek bölgeler arasında. Stadyum’a devam ederken, ÅŸehrin ortasında bir park içerisinde kalmış olan Ä°mparator Hadrian Kemeri, Zeus ve Apollo Tapınağı, Roma Hamamları görülüyor.

PANATHÄ°NAÄ°KO STADYUMU: Dünyada sadece mermerden inÅŸa edilen tek stadyum. (Ä°lk mermer yatakları Marmara Adası’nda bulunduÄŸu için Yunanlar, mermere "Marmara" diyor.) M.Ö 566’da ağırlıklı olarak ahÅŸap kullanılarak yapılmış. Tanrıça Athena onuruna spor oyunları düzenlenirmiÅŸ. M.Ö 340’ta tamamen mermerden yeniden inÅŸa edilmiÅŸ, 140 senesinde geniÅŸletilmiÅŸ. 50 bin kiÅŸilik stadyum 1896’daki ilk modern Olimpiyatlar için yeniden düzenlendi. Bugün 80 bin kiÅŸi alıyor. 2004 Olimpiyatları’nda okçuluk yarışmalarına, maraton finaline ev sahipliÄŸi yaptı. GeçmiÅŸte olimpiyatlara kadın yarışmacı, izleyici ve Yunanca konuÅŸamayanlar alınmaz, erkekler çıplak yarışırmış. Faul yapan kırbaçlanır, ÅŸampiyonların heykeli dikilirmiÅŸ.

OMONÄ°A MEYDANI: Venizelau Caddesi’nden Omonia Meydanı’na yürürken karşınıza üniversite, ulusal kütüphane gibi muhteÅŸem yapılar çıkıyor. Syntagma’ya çıkaran cadde ise Stadiou. Bu caddede, alışveriÅŸ merkezlerinin yanısıra, Klathmonos ve Kolokotroni Meydanları ve Ulusal Tarih Müzesi görülüyor.

PSIRI ve PLAKA: Atina’da gecenin nabzı Psiri ve Plaka tavernalarında atıyor. Plaka, Akropolis’e yakın. Araçla belirli bir bölgeye ulaşıp sonra, parke taÅŸ döşenmiÅŸ sokaklar, merdivenlerden, eski evlerin arasından geçip Plaka’nın üst kısımlarına ulaşıyorsunuz. Her köşesinden müzik sesleri sokaÄŸa taşıyor. Bazı tavernalar folklor gösterisi dahi sunuyor.

PÄ°RE: Aslında bir liman ÅŸehri. BeÅŸ milyonluk Atina geniÅŸleyip Pire’yle birleÅŸmiÅŸ. Atina’dan 20 dakikada ulaşılabiliyor. Üç doÄŸal limana sahip. Kuzeybatıdaki transatlantiklerin, adalara giden feribotların yanaÅŸtığı ticari liman. Zea (PaÅŸa Limanı) ile Mikrolimano (1974’deki Kıbrıs Çıkarması’na kadar Türk Limanı’ydı) marina olarak kullanılıyor. Mikrolimano restoranlarında her türlü leziz meze ve balık makul fiyatlara sunuluyor. Tavernalarda geç saatlere kadar müzik dinlenebiliyor.

AKROPOLÄ°S: "Yüksek Åžehir"i, M.Ö 447’de Perikles inÅŸa ettirmiÅŸ. Åžehrin büyüyüp geliÅŸtiÄŸi bu merkez / meydan / tepe üzerinde artık kalıntıları bulunan Athena Tapınağı, giriÅŸ bölümü Propylaea, Odeon gibi yapılar bulunmaktaydı. Bu yapıların en önemlisi Parthenon. M.Ö. 5. yüzyılda, Yunan Tanrıçası Athena için yapılan tapınak Klasik Yunan’dan kalma en önemli yapı. Dor Nizamı üslubunun ÅŸaheseri. Pers istilasında tahrip edilmiÅŸ. 6. yüzyılda kiliseye dönüştürülmüş. 1460’daki Osmanlı fethinden sonra cami haline getirilmiÅŸ. Yunanlar, buradan British Museum’a taşınan Elgin Mermerleri’ni geri almak için h l uÄŸraşıyor. Kolonların taban ve üst bölümünde farklı çap kullanma, kolonları yay benzeri bombeli zemine oturtma gibi görsel yanılgı oluÅŸturacak tekniklerle Parthenon olduÄŸundan ihtiÅŸamlı görünür hale getirilmiÅŸ. Dionysos Tapınağı, Odeon, Sokrat’ın da hapsedildiÄŸi tepe ve tüm ÅŸehir adeta ayaklarınızın altında. Uzaklardan Pire görünüyor. Poseidon ile Athena’nın ÅŸehrin tanrısı olmak için yarıştığı Erekhtheion Tapınağı, Osmanlı döneminde harem olarak kullanılmış. Yapıyı Karyatid denen heykeller taşıyor. DiÄŸer önemli eser Athena Nike (Zafer) Tapınağı. Ä°yon tarzında kolon baÅŸlıkları olan bina M.Ö 426-421 yılları arasında yapılmış. Åžehre zeytin aÄŸacını ve adını veren Athena’ya adanmış.

MÃœZELER: Milli Arkeoloji Müzesi: Patission Caddesi’nde. 1891’de açılmış. MuhteÅŸem eserlerin bulunduÄŸu müzede 15. salondaki Poseidon heykelini, 21. salondaki at ve jokey heykelini, Santorini’de bulunan 3500 yıllık freskleri mutlaka görün. M.Ö 6. ve 5. yüzyıllardan kalma çok geniÅŸ bir seramik koleksiyonu bulunuyor. Benaki Müzesi: Koumbari Caddesi’nde. Koleksiyoner Antonis Benakis 1930’da malikanesini müzeye dönüştürüp halka açmış. M.Ö 6500’lerden baÅŸlayan eserler Anadolu’dan muhteÅŸem parçalar içeriyor. Benaki Ä°slam Sanatı Müzesi: Assomaton Caddesi’nde. Seramik, metal, mücevher, ahÅŸap oyma, cam, mezar taşı, silah, dokumadan oluÅŸan sekiz bin parçalık koleksiyona sahip. 320 nadide Ä°znik çinisi, Osmanlı ipeklileri bunların arasında.

ATÄ°NA ÇEVRESÄ°: Atina’nın doÄŸusundaki Glyfada Yarımadası’na gidilebilir, hatta biraz daha yolu uzatarak, Vouliagmeni, Anavissos ve Souniou’ya kadar uzanabilirsiniz. Glyfada 15 kilometre güneyde, gayet şık bir bölge. Taksiyle 20 Euro’ya gidebilirsiniz. Souniou’da, denizcilerin Atina’dan ayrılırken son, geri döndüklerinde ise ilk gördükleri kayalık üzerinde Poseidon Tapınağı kalıntıları var. Burada gün batımları muhteÅŸem. Kuzeydeki Kifissia, sosyetenin gözde mekanı. GeçmiÅŸte dünyanın en kutsal mekanlarından biri sayılan Delphi Tapınağı da Atina’dan iki saat uzaklıkta.

NASIL GÄ°DÄ°LÄ°R?

THY ve Olympic Airways’in hemen her gün Ä°stanbul - Atina arasında karşılıklı uçuÅŸları var. GidiÅŸ, dönüş bilet fiyatları yılbaşı haftasında 700 YTL civarında. (www.thy.com / www.olympicairlines.com) Ä°stanbul’dan her akÅŸam 21.00’de kalkan yataklı Dostluk Ekspresi sabah 9.30’da Selanik’e varıyor. Ä°ki kiÅŸilik yataklı vagonda kiÅŸi başı ücret 63 YTL. Selanik’i gezip, daha sonra Atina’ya geçebilirsiniz. (www.tcdd.gov.tr) Uçakla Atina’ya giderseniz, Eleftherios Venizelos Havalimanı’ndan ÅŸehre taksiyle gitmenin maliyeti yaklaşık 25 Euro. Tren 8 Euro’ya, 30 dakikada Syntagma Meydanı’na ulaÅŸtırıyor. Åžehirdeki yaygın metro ağını 2,90 Euro’ya alacağınız günlük biletle sınırsız kullanabilirsiniz. Taksi, siz araçtayken aynı yöne giden baÅŸka bir müşteriyi alırsa ÅŸaşırmayın.

ALIÅžVERÄ°Åž

Hediyelik eÅŸyaları Plaka ve Monastiraki’de bulabilirsiniz. Antik çaÄŸ eserlerinin kopyaları müzelerde satılıyor. Kentin ünlü kuyumcuları Vourakis ve Anagnostopoulos, Voukourestiou’da. Ãœlkenin en iyi mücevher tasarımcısı Ä°lias Lalaounis’ın adına bir müze kurulmuÅŸ. Lüks alışveriÅŸ bölgeleri Kolonaki, Kifissia ve Glyfada’da. Ermou Caddesi yakınındaki Avissinias Meydanı’nda bit pazarı kuruluyor. Sakız Adası’nın meÅŸhur mastiÄŸinden üretilen likör, kozmetik ürünlerini Panepistimiou & Kriezotou adresinde bulabilirsiniz.