26.01.2009 Pazartesi  
Türkler için örülen nefret kapısı 300 yıl sonra yıkıldı!  

Özer ÖZBAYRAKTAR/VATAN

Osmanlı’ya Avrupa’daki topraklarını kaybettiren Karlofça AnlaÅŸması’nın imzalandığı ve binadaki “Türkler bir daha bu kapıdan geçip Avrupa’ya ayak basmasın” diye örülen kapı yıkıldı. Belgrad Büyükelçimiz Süha Umar da açılış törenine katıldı

Karlofça AnlaÅŸması her Türk için ilköğretim-lise tarih kitaplarında yazan o klasik bilgileri akla getirir: Ä°kinci Viyana KuÅŸatması sonrası 1699 yılında II. Mustafa’nın PadiÅŸhalığındaki Osmanlı Devleti ile Kutsal Ä°ttifak ülkeleri arasında imzalanan bu anlaÅŸma Osmanlı Devleti’nin batıda büyük çapta toprak kaybettiÄŸi ilk antlaÅŸmadır. AnlaÅŸma için müzakereler Sırbistan’ın Karlofça kasabasındaki bir çadırda yapıldı. Osmanlı temsilcisinin karşısında, Avusturya, Polonya (Lehistan), Venedik ve Rus müzakereciler oturdu. Osmanlı’yı barışa razı etmek için diplomasi tarihinde ilk kez yuvarlak masa Karlofça’da kullanıldı. Ayrıca tarafların eÅŸit olduÄŸunu belirtmesi için ülkelerin temsilcilerinin 4 ayrı kapıdan aynı anda içeri girmesi kararlaÅŸtırıldı.

Şehitlik de yapılacak

Ä°ÅŸte bu tarihi anlaÅŸmanın yapıldığı çadır, 1710 yılında minik bir ÅŸapele (küçük kilise) çevrildi. 72 gün süren müzakereler sırasında hayatını kaybeden Venedikli diplomatın mezarı da kilisenin içine yerleÅŸtirildi. Türk temsilcinin girdiÄŸi doÄŸu kapısına ise “Türkler artık bir daha, bu kapıdan geçip Avrupa’ya ayak basmasınlar diye” duvar örüldü. Ancak bu durum Türkiye’nin Belgrad Büyükelçisi Süha Umar’ın giriÅŸimleriyle deÄŸiÅŸti. Umur, VATAN’a duvarın yıkılış sürecini şöyle anlattı: “Karlofça’nın biraz uzağındaki Petrovaradin Kalesi’nde yapılan bir anma törenine geçen aÄŸustos ayında ilk kez katıldım. Bu kalede Osmanlı 30 bin askerini kaybettiÄŸi bir savaÅŸta yenilmiÅŸ. Bu törene daha önce hiçbir Türk büyükelçisi katılmamıştı.Çok memnun kaldılar. Sonuçta tüm savaÅŸları kazanacağız diye bir ÅŸey yok. Törende Karlofça Belediye BaÅŸkanı Milenko Filipoviç’le tanıştım. Beni Karlofça AnlaÅŸması’nın 310’uncu yıldönümü için yapılacak törenlere davet etti. ”Gelirim ama bir ÅŸartım var. Duvarı yıkacaksın “ dedim. O da ”Tamam“ dedi. BaÅŸta inanmıyordum ama birkaç kez kilisenin olduÄŸu yere gittiÄŸimde duvarı gerçekten yıktıklarını gördüm. Buraya diÄŸer kapılarla aynı model ve aynı malzemeden bir kapı takıldı. Bu sayede Türkler Avrupa’ya girmiÅŸ oldu. Hatta espri olsun diye ’Kilit için para göndereyim mi’diye sordum. Ä°stemediler. Osmanlı askerlerinin anısına 4-5 ay içinde bir ÅŸehitlik de yapacağız.” Dün akÅŸam yapılan törene Büyükelçi Umar da katıldı.

Karlofça’nın önemi nedir?

Papa Osmanlı Devleti’ne karşı Avusturya, Lehistan, Rusya,Malta ve Venediklilerden oluÅŸan bir ittifak oluÅŸturdu. Uzun süren savaÅŸlar sonunda Osmanlı Devleti yorgun düştü. Özellikle Ä°ngiliz hükümetinin araya girmesi sonucu, Sultan II. Mustafa barışa razı oldu. Ä°mzalanan Karlofça AntlaÅŸması ile Banat ve TemeÅŸvar hariç, bütün Macaristan ve Erdel BeyliÄŸi Avusturya’ya, Ukrayna ve Podolya Lehistan’a, Mora ve Dalmaçya kıyıları Venediklilere bırakıldı. Ayrıca barışın süresi 25 yıl olarak belirlenirken, antlaÅŸmanın garantör devleti de Avusturya oldu.