Enki Bilal’in peÅŸinde 30 yıl    

Ä°hsan YILMAZ
Milliyet 22 Mart 2009

Çizgi romanın önde gelen isimlerinden, Fransız sanatçı Enki Bilal’in önümüzdeki hafta Ä°stanbul’da sergisi açılıyor. Orijinal eserleri Türkiye’de ilk kez sergilenecek olan Bilal de serginin açılışına gelecek. Ama belki sergiden çok, serginin açılma hikayesi ilginç. Sergi, Enki Bilal’in koyu bir hayranının kiÅŸisel çabalarıyla gerçekleÅŸiyor. 30 yıldır ünlü çizerin eserlerini toplayan Murat Cem Åžerbetçi, çalmadık kapı bırakmadı, sonunda hem sergiyi açmayı, hem Bilal’i Türkiye’ye getirtmeyi, hem de birlikte söyleÅŸi düzenlemeyi baÅŸardı.

Murat Cem Åžerbetçi, önümüzdeki hafta Yapı Kredi Sermet Çifter Salonu’nda açılacak olan Enki Bilal Ä°stanbul’da sergisinin küratörü. Zaten o olmasaydı bu sergi hiç düzenlenemezdi. Sergide Enki Bilal’in Paris’ten gelecek eserlerinin yanı sıra kendi biriktirdiÄŸi Bilal eserleri de yer alacak. Bu eserler arasında çok nadir bulunan Horus heykelciÄŸi ve Hyperion saati de var.
Murat Cem Åžerbetçi 1957 doÄŸumlu Ankaralı bir endüstri tasarımcısı. Ä°lk kez 1970’lerde Londra’da öğrenciyken Heavy Metal dergisinde karşılaşır Enki Bilal’in çizgisiyle. Sıkı bir takipçisi olur Enki Bilal’in. Fransızca bilmemesine raÄŸmen kitaplarını alır, portfolyolarını biriktirir. Çizgi romana siyaseti ve politikayı soktuÄŸu için tasarımcı olarak da onu kendine çok yakın hisseder.
Son on yılını ciddi şekilde koleksiyonuna eserler toplamakla geçirir Şerbetçi. Hatta zamanını tamamen buna adamak için erken yaşta emekli olur. Sürekli yurt dışına gider, müzayedeleri takip eder.

BÄ°LALESK BÄ°R ORTAM

Åžerbetçi Ankara’da koleksiyonlarıyla birlikte sanki bu resimlere doÄŸal bir fon oluÅŸturan “Bilalesk” bir ortamda yaÅŸamaktadır. Ancak tutkunu olduÄŸu sanatçıyla resmen tanışması 2003’te olur: “O zamanki kitabını imzalatmak için Brüksel’deki Brüsel kitapçısında imza gününe gittim. Orada tanıştık. Türkiye’den geldiÄŸimi söyleyince, ben de oralardanım, demiÅŸti.”
Bir Enki Bilal sergisi açma fikri ise 2005 yılında oluÅŸur kafasında Cem Murat Åžerbetçi’nin. Ankara’daki Fransız KonsolosluÄŸu’na baÅŸvurur önce. Onu Ä°stanbul’daki Kültür AteÅŸesi’ne yönlendirirler. Yapı Kredi Yayınları Yönetmeni RaÅŸit ÇavaÅŸ’la görüştürürler. Kendisi de bir çizgi roman ve Enki Bilal hayranı olan ÇavaÅŸ sergiye yer vermeyi kabul eder. Åžerbetçi, Enki Bilal ile görüşür, severek kabul eder daveti. Ãœstelik hiç yapmadığı bir jest yapar ve Türkiye’deki bu ilk sergisi için orijinal bir de afiÅŸ hazırlar.

ASIL ADI ENES BİLALOVİÇ

Enki Bilal (Enes Bilaloviç) eski Yugoslavya, ÅŸimdiki Sırbistan’ın baÅŸkenti Belgrad’da 7 Ekim 1951’de doÄŸdu. Babası Bosnalı bir Müslüman. Tito’yla birlikte Nazilere karşı savaÅŸmış, aynı zamanda Tito’nun terzisi. Annesi Çekoslovakya kökenli bir Katolik. Ailesi Enki küçükken Fransa’ya göç etti. Çizgi macerası arkadaÅŸlarından birinin ona okuması için Tenten getirmesiyle baÅŸladı. Çizimlerini Asterix’in yaratıcısı Rene Goscinny’ye gösterdi. Ä°lk hikayesi 15 yaşındayken Pilote’ta çıktı. Dergideki iÅŸi devam ederken yazar Pierre Christin’le tanıştı. Birlikte üç albüm yaptılar. Sonra Bilal 1978’de kendi albümü Memoires d’Outre-espace’ı çıkarttı. 1980’lerde tamamlanması 10 sene sürecek olan Nikopol üçlemesinin ilk kitabı olan La Foire aux Immortels yayımladı.
1983’te Bilal-Christin ikilisi baÅŸarılarına Partie de Chasse adlı çok tutulan ve 100 binden fazla satan kitaplarını eklediler. Bu kitapta çökmekte olan komünist bloku ve güç kavgasını anlatıyorlardı. Berlin Duvarı’nın çöküşünü, Rusya’nın glasnostunu sanki önceden görmüşlerdi.
Enki Bilal’in son kitabı Froid Equateur ise 2034 yılında geçen bir macera. Bu kitap 1992’de Lire Dergisi tarafından senenin en iyi kitabi seçildi ve Fransa’da olay oldu. En iyi kitap ödülünün bir çizgi romana verilmesi çok tartışıldı.
Bilal hiçbir zaman ilk tutkusu olan sinemadan kopmadı. 1990’da rüyası gerçekleÅŸti ve ilk filmi olan Bunker Palace Hotel’i Belgrad’da çekti. Son filmi Immortel, 2095 yılında New York’da geçen bir hikayeyi anlatıyor. Bilal film çekilirken bazı uzay araçlarının hareketini kısıtlar gerekçesiyle, Ä°kiz Kuleleri filmden silmeye karar verdi. Daha sonraki geliÅŸmeler (11 Eylül saldırıları ve kulelerin yerle bir edilmesi) ikinci kez Bilal geleceÄŸi gördü yorumlarına neden oldu.

ÅžERBETÇİ’NÄ°N ENKÄ° BÄ°LAL KOLEKSÄ°YONU

100 serigraf, litograf, sergi ve tanıtım afiÅŸleri, adına imzalı ve numaralı serigraf ve litograflar, çeÅŸitli dillerde Bilal kitapları, dergilerin özel Bilal sayıları, portfolyolar, kartlar, sergi açılış davetiyeleri, proje tanıtım broşürleri, telefon kartları, Bosna Hersek ve Fransız posta pulları, mouse padler, ampul tasarımı, tişörtler, Hyperion kol saati, Horus heykeli, Horus Immortel heykelciÄŸi, CD-Romlar, ÅŸarap ÅŸiÅŸesi, Enki Bilal çizimi sergi katalogları ve DVD’ler.