Türk heykeltıraÅŸ can dostum Vejdi’yi Bulgaristan Kültür Bakanı yapacağım      

Gülden AYDIN gaydin@hurriyet.com.tr
19 Temmuz 2009
 
Bulgaristan’da 5 Temmuz’da yapılan genel seçimlerden, Türklere çifte vatandaÅŸlığı kaldıracağından korkulan Boyko Borisov (49) galip çıktı. Borisov’un partisi GERB, oyların yüzde 40’ını alarak parlamentoda 116 milletvekilliÄŸi alırken, son iki dönemdir Türklerin oyuyla koalisyon ortağı olan Hak ve Özgürlükler Hareketi (DPS) muhalefette kaldı.


Vejdi Raşidov: Abiciklerime, dayıcıklarıma acıdım da siyasete girdim

Yeni BaÅŸbakan, korkulanın aksine Bulgaristan’da dini ve etnik ayrımcılığın söz konusu olmayacağını iddia ediyor. 27 Temmuz’da resmen kurulacak hükümet için 5 milletvekiline daha ihtiyacı var. Yapılacak görüşmelere ırkçı partilerin dahil edilmediÄŸini söylüyor. Hükümetinde ve bakan yardımcılıklarında en az 4 Türk’ün görev alacağını vaat eden Borisov, partisinin tek Türk milletvekili ünlü heykeltıraÅŸ Vejdi RaÅŸidov’un da Kültür Bakanı olacağını ilk kez Hürriyet’e açıkladı. Yeni Bulgar BaÅŸbakanı, DPS Lideri Ahmet DoÄŸan’ın ayrımcılığa dayalı politika yaptığını, Bulgar ve Türk halkları arasında bu ayrımın olmadığını savunuyor.

KomÅŸumuz Bulgaristan, 1 milyona yakın Türk’ün yaÅŸadığı 8 milyonluk bir ülke. 1980’lerde Todor Jivkov döneminde Türkler BulgarlaÅŸtırma politikalarına maruz kaldı. Türkçe isim, anadil ve ibadet hakları yasaklanarak göçe zorlandı.
Aradan yıllar geçti. Bulgaristan, 2005’te NATO üyeliÄŸiyle Türkiye’nin müttefiki, 2007 Ocak’ında da AB üyesi oldu. Bulgaristan Türkleri’nin 20 yıl önce kurduÄŸu Hak ve Özgürlükler Hareketi ise özgür seçimlerde büyük baÅŸarılar kazandı. 2001’de 21 milletvekiliyle eski Kral Simeon’un partisine, 2005’te de 34 milletvekiliyle Sosyalist Parti’ye koalisyon ortağı oldu, Meclis’te üç bakanlık aldı: BaÅŸbakan Yardımcılığı, DoÄŸal Afetler, Çevre ve Tarım bakanlıkları.
Fakat Hak ve Özgürlükler Hareketi 5 Temmuz’da yapılan son seçimlerde 38 milletvekili çıkararak sandalye sayısını artırsa da bu kez iktidar ortağı deÄŸil. Çünkü karşısında eski Sofya Belediye BaÅŸkanı Boyko Borisov’un, oyların yüzde 40’ını silip süpüren GERB partisi var. DPS’nin kalesi sayılan Kırcaali’de bile GERB’e hatırı sayılır bir oy kayması oldu. GERB’in listebaşı adayı ünlü heykeltıraÅŸ Vejdi RaÅŸidov, çok yüksek oy alarak (9 bin) Kırcaali’den milletvekili oldu.
Peki, seçim mitinglerinde Türkleri tedirgin eden ifadeler kullanan yeni lider, baÅŸbakanlığında neler yapacak? Borisov’la görüşmek için Sofya’ya gittik. Onlarca kameraman ve gazeteciden kaçarak VitoÅŸa Dağı eteklerindeki bir otelde buluÅŸtuk. Bulgaristan Türkü gazeteci-yazar Nahide Deniz’in çevirmenlik yaptığı röportaj sırasında, Borisov’un sık sık sarıldığı ve “Can dostum” dediÄŸi müstakbel Kültür Bakanı Vejdi RaÅŸidov da yanımızdaydı.

EN BÃœYÃœK GÃœVENCE AB VE TÃœRKÄ°YE

Seçim sonuçları ve yeni dönemle ilgili Sofya’da siyasetçi, iÅŸadamı, Bulgar seçmenlerle; Türk bölgeleri olan Rodoplar’daki Pazarcık, Batak, Yeni Mahalle, Filibe, Kırcaali’ye gidip Türklerle konuÅŸtuk. Verimli Bulgaristan toprakları, olaÄŸanüstü doÄŸasıyla göz alıcıydı. Åžehir tabelalarında artık isimler Kiril alfabesinin yanı sıra Türkçe de yazıyordu. Kadınlar şık ve rahattı. AB yolunda hızla ilerleyen Bulgaristan’daki Türklerin yaÅŸam kalitelerindeki artış ve huzur, göz ardı edilemeyecek kadar büyüktü.
Yine de, Borisov seçim öncesi ABD’de “Türkler ve Romanlar kötü malzeme” dediÄŸi için Türk köy ve kasabalarında, Jivkov dönemini yaÅŸayan orta yaÅŸ üstündeki Türkler endiÅŸeli. En iyimserleri bile temkinli konuÅŸuyor, “Bekleyelim, görelim” diyorlar. Ama gençler, AB ve Türkiye’nin Bulgar politikaları üzerindeki gücüne güveniyor. BirçoÄŸu, oy verdiÄŸi Borisov’a ÅŸans tanıyor.

TÃœRK EMNÄ°YETÄ°’NDEKÄ° ARKADAÅžLARA SELAM

Türk Emniyeti ile çok baÅŸarılı ortak çalışmalar yaptık, 2005’te Murat Demirel’i de yakaladık. Dönemin MÄ°T MüsteÅŸarı Åženkal Atasagun, Türk Emniyet Genel Müdürü Gökhan Aydıner ve Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Dairesi BaÅŸkanı Hanefi Avcı’yı çok severim. Çok önemli uyuÅŸturucu ve diÄŸer büyük suç ÅŸebekelerine ortak operasyonlar yaptık. ABD bizim ortak mücadelemizi örnek gösterdi, ödüllendirdi. Afganistan’dan yola çıkan uyuÅŸturucu hattının üzerinde iki ülkeyiz. Özel hatlı telefonumuzla 10-15 dakika içinde Türk ve Bulgar emniyetleri, ortak operasyon için harekete geçiyorduk. Türk Emniyeti ile bu ortaklığı tekrar baÅŸlatmak için bir araya gelmek istiyoruz. Aydıner ve Avcı’ya, Türk Emniyeti’ne selamlarımı iletin. Ankara’ya iki kez geldim. Emniyet Genel Müdürü iken Murat Demirel’i yakaladıktan sonra Türk Emniyeti davet ettiÄŸinde Dikmen’de kaldım. Ä°stanbul’da Türk meslektaÅŸlarımla futbol da oynadım. Sofya Belediye BaÅŸkanı olduktan sonra da belediye baÅŸkanları toplantısı için 2007’de Melih Gökçek’in davetiyle Ankara’ya yine geldim. Beni toplantı yerine götürmek için polis arkadaÅŸlarım Emniyet’in helikopteriyle gelerek sürpriz yaptılar. Hep birlikte yemek yedik. Siyasiler, ‘Hadi toplantı bitti, gidelim’ dediler ama polis arkadaÅŸlarımla konuÅŸmak için kaldım. Aslında çok özel bir anım var ama hükümet resmen kurulduktan sonra sizi davet edip anlatacağım.

TÜRKLERLE BULGARLAR ARASINDA DEĞİL TÜRKLERLE TÜRKLER ARASINDA PROBLEM VAR

Ãœlkemi seviyorum ve elbette milliyetçiyim ama Bulgar-Türk ayrımcılığı yapmıyorum. Bu ayrımcılığı yapan, Hak ve Özgürlükler Hareketi lideri Ahmet DoÄŸan’dır. Türk bölgelerini köy köy gezdim. Bulgaristan’da halk arasında etnik ayrımcılık yok. Halk üzerinde Ahmet DoÄŸan’ın ÅŸirketlerinin ekonomik baskısı var. DoÄŸan, ÅŸirketleriyle halkı çembere almış. Sıkıntı bundan kaynaklanıyor. Aslında Türklerle Bulgarlar arasında deÄŸil, Türklerle Türkler arasında problem var. Hükümeti kurmak için gereken beÅŸ milletvekilini, kesinlikle aşırı milliyetçi partilerden almayacağız. Türkiye’deki ve Bulgaristan’daki Türklere önce saÄŸlık diliyorum. Åžunu bilsinler ki Bulgaristan AB ve NATO çerçevesinde iyi bir noktaya gidiyor. Türk devletiyle ciddi dostluk, komÅŸuluk iliÅŸkileri içinde yaÅŸamak istiyoruz. Türkler ÅŸunu iyi bilmeliler ki Bulgaristan’daki çıkarları sadece Ahmet DoÄŸan tarafından korunmuyor. Tam tersine bu çatışma ve gerginlik, Bulgar-Türk ayrımı yapan unsurlar tarafından yaratılıyor. Herkesin yasalar önünde eÅŸit olduÄŸunu anlatmak istiyoruz.

TÃœRKÄ°YE ASÄ°MÄ°LASYON Ä°DDÄ°ALARINA Ä°NANMASIN

Yakın vadede bütçeyi yapmamız, AB fonlarını ve yabancı yatırımlarını Bulgaristan’a çekmemiz gerekiyor. Åžu anda bizi kurtaracak çözümler bunlar. Halk, bize verdiÄŸi oylarla bu gelirleri artırmamızı, yolsuzlukların üzerine gitmemizi ve devleti soyanları cezalandırmamızı istiyor. Yasaların gereÄŸini yerine getireceÄŸiz ve bu paraları devlete aktaracağız. Bütün bunları tek başıma yapmayacağım. Her konuda, her sektörden arkadaÅŸlarımla bir ekip oluÅŸturacağım. BaÅŸarmak için bu ekibe güveniyorum. Ä°lk kez Bulgarlar tanıdıkları, bildikleri insanlara oy verdiler. Neye güveneceklerini ÅŸimdi iyi biliyorlar. Ben en süper deÄŸilim. Ama halk beni iyi biliyor, iyi tanıyor. Siyaset, ekip iÅŸidir. Her zaman benden daha akıllıları, benden daha iyisini yapanları etrafıma topladım. Ne kadar güzel resim yapsam da, kültür ve sanat söz konusuysa tabii ki ekipte sorumluluÄŸu Vejdi alacak. Spor için ekipte iki olimpiyat ÅŸampiyonu yer alacak. En iyi ekibi bir araya getirerek ekonomik krizi atlatacağız. Ekibimin en iyilerini hem hükümete, hem de parlamento komisyonlarına yerleÅŸtireceÄŸim. Vejdi, Kültür Bakanı olacak. Bunu henüz hiçbir Bulgar gazeteci bilmiyor. Ä°lk kez Hürriyet’e açıklıyorum. Mesajımı hem Bulgar Müslümanlara, hem Türk devletine Hürriyet aracılığıyla vermek istiyorum. Türk devletinin bizim iyi komÅŸumuz olmasını istiyoruz. Bizim partimizde Bulgaristan Türkleri ve farklı Türk soylarına mensup olanlar da var. Milletvekilimiz, bakanımız, bakan yardımcımız olacaklar. Bu mesajımı sizin aracılığınızla iyi komÅŸumuz Türkiye’ye iletiyorum ki asimilasyon kampanyası iddialarına inanmasın, kanmasın. AB üyesi Bulgaristan’ın iktidar partisiyiz. Dini ve etnik ayrım yapmayacağız. Kuralımız, yasalar her ÅŸeyin üzerindedir. Politikalarımız her zaman yasaların üstünlüğüne dayanacak.

BOYKO BORÄ°SOV KÄ°MDÄ°R?

Ä°tfaiyeci ve Jivkov’un en yakın korumasıydı

13 Haziran 1959’da doÄŸdu. 1988’e kadar itfaiyeciydi. Yangın söndürmeden amirliÄŸe kadar itfaiyenin her kademesinde çalıştı. OBO adlı, üst düzey yetkilileri gizli koruma ÅŸirketini kurduktan sonra 1991’de Todor Jivkov’un arkasında, en yakın koruması oldu. Jivkov sonrası ticarete atıldı. 2001’de Bulgaristan’a dönen Kral 2’nci Simeon Sakskoburggotski’nin de yakın korumalığını yaptı. Kral baÅŸbakan olduÄŸunda, Borisov’u emniyet genel müdürü atayarak ödüllendirdi. Bu görevde üç yıl kaldı ve büyük baÅŸarılara imza attı, emniyette en yüksek rütbe olan generalliÄŸe yükseldi. 2005’te Kral Simeon’un partisi NDSV’den milletvekili oldu, aynı yıl istifa ederek Sofya Belediye BaÅŸkanlığı’na bağımsız aday oldu, kazandı. Belediye baÅŸkanı olarak Bulgaristan’ın Avrupai Kalkınması İçin YurttaÅŸlar (GERB) adında sivil toplum hareketini kurdu. Yolsuzlukla mücadelede ve belediye hizmetlerindeki baÅŸarısıyla halkın desteÄŸini aldığında GERB’i siyasi partiye dönüştürdü. Katıldığı ilk seçimde en yüksek oyla hükümeti kurma görevini aldı. Bulgaristan’ın önemli bankalarından Sibank’ın sahibi Tsvetelina Borislavova ile birlikte yaşıyor.