fbila@milliyet.com.tr
Fikret Bila
DavutoÄŸlu’nun 100 yıl sonraki ziyareti
26 Temmuz Pazar 2009


SIRBÄ°STAN

Sırbistan’ın Sancak bölgesinin en büyük kenti olan Yenipazar’dayız. Helikopterden bakınca bir Anadolu kenti görüyorsunuz. Evleri ve yükselen minareleriyle Safranbolu’yu andırıyor.
Sancak bölgesi, Osmanlı’nın Balkanlar’da en son terk ettiÄŸi yer. Balkan Savaşı sırasında 1912’de Osmanlı Yenipazar’dan çıkmış.
O gün bugündür de hiçbir Türk yetkili Yenipazar’a uÄŸramamış. DışiÅŸleri Bakanı Ahmet DavutoÄŸlu’nu kucaklayan BoÅŸnaklar gözyaÅŸlarını tutamıyorlar.
“Neden aÄŸlıyorsunuz?” diye sorduÄŸumuz BoÅŸnak gençleri ÅŸu yanıtı veriyor:
“Nasıl aÄŸlamayalım? Bu bizim için tarihi bir gündür, yüzyılın olayıdır. Bu topraklarda tam 97 yıl sonra bir Türk bakanı görüyoruz. Biz buna inanamazdık. Hep beklerdik ama bir gün gerçek olacağına inanmazdık. Ama bugün gerçek oldu. Yüz yıl sonra da olsa bir Türk bakan geldi. Bu bize dedelerimizden, babalarımızdan kalma bir rüyaydı. Bu günü unutmayacağız.”

Ä°lk kez
DavutoÄŸlu’nun Yenipazar’a yaptığı ziyaret “ilk”lerle ifade edildi:
1- Davutoğlu 100 yıl sonra bölgeye gelen ilk Türk bakandı.
2- Türk DışiÅŸleri Bakanı’yla Sırp DışiÅŸleri Bakanı bu bölgeye ilk kez birlikte geliyorlardı.
3- 15 yıldır küskün olan Yenipazar’ın iki milletvekili ve bakanı ilk kez tokalaşıyorlardı.
DavutoÄŸlu, Yenipazar’da ayağının tozuyla iki sorunla karşılaÅŸtı. Birincisi bölgenin iki BoÅŸnak bakanı arasındaki küskünlüktü. Ä°kincisi ise, iki dini lider arasındaki çatışmaydı.
Davutoğlu, Boşnak liderler arasındaki bu çatışma ve bunun Boşnak toplumunda yol açtığı bölünmeye çok üzüldü. Ve bütün mesaisini küskün liderleri barıştırmak için harcadı. Ve başarılı da oldu.

İki bakanın küskünlüğü
Sırbistan hükümeti, Sancak bölgesinin iki Boşnak bakanı sayesinde ayakta duruyor. Boşnak bakanlar, Süleyman Uglanin ve Rasim Ljajiç...
Bu iki bakanın desteÄŸi olmasa Belgrad’da hükümet düşecek. Bu denli önemli iÅŸler gören iki BoÅŸnak bakan ise, 15 yıla yakın süredir siyasi rekabet ve küskünlük içinde.
100 yıl sonra bölgeye gelen DışiÅŸleri Bakanı DavutoÄŸlu, önce iki BoÅŸnak lideri barıştırmakla iÅŸe baÅŸladı. BoÅŸnakların birliÄŸinin Sırbistan’ın istikrarı ve gelecek açısından taşıdığı önemi anlatan DavutoÄŸlu, basının önünde Sırp meslektaşı ile birlikte iki bakanı tokalaÅŸtırdı.

Ä°ki camide namaz
Sancak bölgesindeki Boşnaklar sadece siyasi açıdan değil, dini açıdan da ikiye ayrılmış durumda. Birbiriyle rekabet halindeki iki müftü, camileri ve cemaati de ikiye ayırmışlar.
Saraybosna’ya daha yakın duran Müftü Muammer Zulkorliç ile Belgrad’a daha yakın duran Adem Ziliç arasındaki anlaÅŸmazlık, Yenipazar’da camileri bile bölmüş durumda. O kadar ki DışiÅŸleri Bakanı DavutoÄŸlu’nun cuma namazını hangi camide kılacağı bile problem oldu. DavutoÄŸlu, iki müftüyü de kırmamak için cuma namazı sırasında iki camiye birden gitti.
Yenipazar’ın siyasi ve dini olarak bölünmesi için ortada ciddi bir neden yok. Ne siyasi ne de dini bir farklılıktan söz etmek mümkün. Sadece siyasi ve dini liderler arasında bir iktidar ve hâkimiyet yarışından söz edilebilir. Sancak bölgesinin BoÅŸnak halkı her iki bölünmeden de çok rahatsız.
Siyasi küskünleri barıştıran DavutoÄŸlu, iki dini liderle de ayrı ayrı saatlerce görüştü. DavutoÄŸlu’na büyük saygı gösteren iki müftü, el sıkışmadılar ama barışmayı Ä°stanbul’a birlikte yapacakları ziyarete bıraktılar.

Doktor DavutoÄŸlu
DışiÅŸleri Bakanı DavutoÄŸlu, siyasi ve sosyal temaslarını sürdürürken, eÅŸi jinekolog Dr. Sare DavutoÄŸlu da hem Belgrad’da, hem Yenipazar’da, hem KaradaÄŸ’da saÄŸlık merkezlerini ziyaret etti. Dr. DavutoÄŸlu, saÄŸlık hizmetleri hakkında bilgi alırken özellikle jinekoloji servislerini inceledi. KaradaÄŸ’ın baÅŸkenti Podgorica Devlet Hastanesi’nde de tüp bebek uzmanlarından bilgi aldı.
Dr. Davutoğlu, gezi boyunca sürekli hastaneler ve hastalarla ilgilendi.